Gervigreindarfulltrúar og MCP fyrir íslensk fyrirtæki

Flest fyrirtæki kynntust gervigreind í gegnum spjall: spurning inn, svar út. Næsta skref er þegar komið í notkun. Gervigreindarfulltrúar (AI agents) svara ekki aðeins spurningum heldur vinna verk: sækja gögn, fylla út, uppfæra skrár og ljúka málum í kerfunum sem fyrirtækið notar nú þegar.

Hvað er gervigreindarfulltrúi?

Fulltrúi er gervigreind sem hefur fengið markmið, aðgang að verkfærum og reglur um hvað hann má gera. Í stað þess að starfsmaður afriti upplýsingar úr tölvupósti yfir í bókunarkerfi getur fulltrúinn lesið erindið, flett upp viðskiptavininum, lagt til bókun og beðið um samþykki áður en hún er staðfest.

Munurinn á fulltrúa og hefðbundinni sjálfvirkni er sveigjanleiki. Hefðbundin sjálfvirkni fylgir föstum reglum og stoppar þegar eitthvað óvænt gerist. Fulltrúi ræður við breytileg erindi, en þarf þess vegna skýrari ramma.

Hvað er MCP?

MCP (Model Context Protocol) er opinn staðall sem Anthropic kynnti árið 2024 og helstu gervigreindarfyrirtæki styðja nú, þar á meðal OpenAI, Google og Microsoft. Hann skilgreinir sameiginlega leið fyrir gervigreind til að tengjast kerfum: hvaða gögn hún má lesa og hvaða aðgerðir hún má framkvæma.

Einfaldast er að hugsa um MCP sem samþættingu fyrir gervigreind. Í stað þess að smíða sérstaka tengingu fyrir hvert gervigreindartól setur fyrirtækið upp einn MCP-þjón ofan á kerfið sitt. Þá geta fulltrúar eins og ChatGPT, Claude eða eigin fulltrúar fyrirtækisins notað það, með sömu aðgangsstýringu.

Hvar skila fulltrúar mestu?

• Erindi sem berast í tölvupósti eða spjalli og þarf að flokka, svara eða skrá í kerfi.
• Bókanir, pantanir og breytingar sem kalla á uppflettingu í fleiri en einu kerfi.
• Skjöl eins og reikningar, kvittanir og umsóknir sem þarf að lesa og skrá.
• Innri spurningar starfsfólks sem svara má úr handbókum, samningum og verklagsreglum.
• Skýrslur og samantektir sem í dag eru settar saman í höndunum úr mörgum kerfum.

Það sem þarf að vera á hreinu fyrst

• Aðgangur: fulltrúi á aðeins að sjá og gera það sem hlutverk hans krefst.
• Samþykki: aðgerðir sem kosta peninga eða breyta gögnum viðskiptavina eiga að fara í gegnum mannlegt samþykki, að minnsta kosti í byrjun.
• Skráning: hver aðgerð fulltrúans þarf að vera rekjanleg, svo hægt sé að sjá hvað var gert og af hverju.
• Gögn: hvar gögnin eru unnin og geymd, og hvort þau eru notuð til að þjálfa líkön.
• Gæðamat: mælanleg viðmið um hvenær svar eða aðgerð telst rétt.

Regluverkið skiptir líka máli. Reglugerð ESB um gervigreind (AI Act) kemur til framkvæmda í áföngum og gera má ráð fyrir að hún nái til Íslands í gegnum EES-samninginn. Flestar lausnir í daglegum rekstri falla í lágan áhættuflokk, en það borgar sig að skrá frá byrjun hvaða gervigreind er notuð og til hvers.

Hvernig er skynsamlegt að byrja?

Byrjið á einu ferli sem er tímafrekt, endurtekið og vel skilgreint. Mælið hvað það kostar í dag, smíðið afmarkaða frumgerð á raunverulegum gögnum og látið fulltrúann vinna með mannlegu samþykki í nokkrar vikur. Þá liggur fyrir hvort ávinningurinn er raunverulegur áður en lengra er haldið.

Hjá Novamedia notum við gervigreind í eigin vörum á hverjum degi. Í Spjallboxi semur gervigreindin svardrög sem starfsfólk yfirfer og sendir, og Tímabox les kvittanir af mynd. Sama nálgun á við um fulltrúa: byrja smátt, mæla og byggja upp traust áður en fulltrúinn fær meira sjálfstæði.